Skuteczna bioasekuracja w produkcji drobiarskiej jest fundamentem utrzymania wysokiego statusu zdrowotnego stad oraz stabilności parametrów produkcyjnych. W warunkach intensywnego chowu, gdzie zagęszczenie ptaków oraz ich rotacja sprzyjają dynamicznemu szerzeniu się patogenów, tylko konsekwentnie realizowany system zabezpieczeń jest w stanie ograniczyć ryzyko wystąpienia chorób zakaźnych o znaczeniu epizootycznym i ekonomicznym. Bioasekuracja obejmuje zestaw działań prewencyjnych ukierunkowanych na przerwanie dróg transmisji czynników chorobotwórczych pomiędzy poszczególnymi strefami funkcjonalnymi gospodarstwa, pomiędzy kolejnymi rzutami ptaków oraz pomiędzy fermą a jej otoczeniem środowiskowym.
W praktyce drobiarskiej proponujemy cztery złote zasady, które stanowią ramy organizacyjne całego systemu bioasekuracji: STOP, All in–All out, Eagle Eye oraz No Routine. Każda z nich pełni odmienną, ale komplementarną funkcję w procesie zabezpieczania produkcji. Razem tworzą spójny model zarządzania ryzykiem epizootycznym, łączący prewencję, monitoring oraz dyscyplinę organizacyjną personelu. Dzięki ich wdrożeniu możliwe jest ograniczenie strat produkcyjnych, poprawa dobrostanu ptaków oraz stabilizacja wyników ekonomicznych gospodarstwa.
- Zasada STOP
Zasada STOP jest podstawowym elementem profilaktyki epizootycznej i odnosi się do natychmiastowego przerwania potencjalnego transferu czynników chorobotwórczych pomiędzy strefami fermy. Obejmuje obowiązek bezwzględnego respektowania barier biologicznych, w tym zmiany odzieży ochronnej, dezynfekcji obuwia i rąk oraz stosowania śluz sanitarnych. Celem zasady jest eliminacja biernego przenoszenia patogenów przez personel, pojazdy, sprzęt oraz czynniki środowiskowe, co pozwala utrzymać stabilny status zdrowotny stada.
- Zasada All in – All out
Model obsady „All in – All out” (wszystko pełne – wszystko puste) jest jedną z praktyk zoohigienicznych w drobiarstwie. Polega na jednoczesnym wprowadzeniu do budynku produkcyjnego jednej grupy wiekowej ptaków, tego samego pochodzenia oraz ich jednoczesnym wybraniu po zakończeniu cyklu produkcyjnego. Budynek jest następnie poddawany pełnemu opróżnieniu, czyszczeniu, myciu i dezynfekcji. Eliminacja zróżnicowania wiekowego zapobiega transmisji wertykalnej i horyzontalnej patogenów oraz ogranicza zjawisko „ciągłości zakażeń” pomiędzy kolejnymi cyklami.
- Zasada Eagle Eye
Zasada Eagle Eye odnosi się do stałego nadzoru zoohigienicznego obejmującego zarówno ptaki, jak i środowisko produkcyjne. Dotyczy systematycznego monitoringu behawioru stada, parametrów produkcyjnych, jakości mikroklimatu, integralności barier bioasekuracyjnych oraz obecności szkodników i wektorów biologicznych. Wczesna detekcja odchyleń od norm zootechnicznych umożliwia szybką interwencję i minimalizuje ryzyko rozwinięcia się ogniska chorobowego.
- Zasada No Routine
Zasada No Routine zakłada unikanie schematyzacji działań zoohigienicznych przez regularną aktualizację procedur bioasekuracyjnych, ciągłe szkolenie personelu oraz okresowe audyty wewnętrzne. Celem jest podtrzymanie wysokiej świadomości zagrożeń epizootycznych i przeciwdziałanie spadkowi czujności wynikającemu z rutyny. Dynamiczne zarządzanie procedurami zwiększa skuteczność systemu ochrony zdrowia stada oraz ogranicza ryzyko przeoczeń prowadzących do naruszenia barier bioasekuracyjnych.
W ramach zadania 3. projektu, naszym celem jest przekazywanie wiedzy i podwyższanie świadomości otoczenia społeczno-gospodarczego w aspekcie dobrych praktyk bioasekuracyjnych w produkcji rolno-spożywczej, w tym drobiarskiej.
Więcej informacji o zadaniu 3. –> https://naukadladrobiarstwa.pl/harmonogram/
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu „Nauka dla Społeczeństwa II”, nr projektu nr NdS-II/SP/0516/2024/01, kwota dofinansowania 1 000 000,00 PLN, całkowita wartość projektu 1 000 000,00 PLN.
Grafika opracowana przez zespół projektowy: dr hab. inż. Jakub Biesek, prof. PBŚ, dr hab. inż. Mirosław Banaszak, prof. PBŚ.
